Jak być odpowiedzialnym rodzicem
Buduj bliską relację z dzieckiem.
Im lepszy mamy kontakt z dzieckiem, tym łatwiej ustrzeżemy je przed alkoholem. Jeżeli jesteśmy na co dzień z nim blisko, łatwo nam zauważyć co je cieszy, co martwi, z czym sobie nie radzi. Podstawą dobrych kontaktów jest rozmowa, bo pozwala lepiej poznać świat dziecka, jego oczekiwania, marzenia i problemy. Dzieci potrzebują poczucia więzi i przynależności do rodziny. Chcą czuć, że są kochane, rozumiane i mogą liczyć na wsparcie rodziców. Potrzebują naszego szacunku, przyjaznej atmosfery w domu i poczucia bezpieczeństwa. Ważne też jest, by nie unikać w rozmowach tematów trudnych takich jak alkohol czy narkotyki.
Naucz się uważnie słuchać dziecko.
Nie wystarczy samemu mówić, trzeba umieć słuchać i rozumieć. Gdy dziecko zacznie mówić o swoich sprawach, staraj się przyjąć jego perspektywę świata, nie zaczynaj od razu pouczać. Bądź uważny w momentach, gdy wydaje Ci się, że dziecko ma jakieś kłopoty. Wykaż zainteresowanie jego sprawami, ale nie wypytuj natarczywie. Poczekaj, aż samo zacznie mówić o tym, co się u niego dzieje. To ono decyduje, ile chce nam o sobie powiedzieć. Uszanuj to. Okazanie zrozumienia i wsparcia w takich momentach liczy się bardziej niż sto mądrych pogadanek i pouczeń. Trzeba również uważać, aby rozmowa nie przekształciła się w przesłuchanie, lecz aby była okazją do bliskiego kontaktu i towarzyszenia dziecku w ważnych dla niego chwilach
Bądź wzorem do naśladowania.
Dzieci dobrze znają obyczaje i postawy rodziców wobec alkoholu. Głoszenie zasad, których sami nie przestrzegamy jest bardzo szybko przez niewychwytywane. Pamiętaj, że jeżeli rodzic nadużywa alkoholu, jego dziecko jest obciążone większym ryzykiem kłopotów z alkoholem niż inni rówieśnicy. Bądź, więc uważny w swoich kontaktach z alkoholem i dawaj dziecku dobry przykład: nie wyśmiewaj się z niepijących, nie nakłaniaj ich do picia, nie opowiadaj zabawnych historyjek o pijaństwie, nie prowadź samochodu będąc pod wpływem alkoholu, nie podziwiaj innych za "mocną głowę" i nigdy nie proś dziecka by kupowało lub przyrządzało alkohol.
Ustal zasady.
Rodzice mogą ustalić zasady i regularnie rozmawiać z dziećmi na temat alkoholu. Jeżeli w domu nie akceptuje się picia alkoholu przez nieletnich, jest mało prawdopodobne, aby miało to w nim miejsce. Badania wykazują, że to rodzice mają największy wpływ na decyzje dziecka dotyczące spożywania alkoholu. Dlatego powinieneś wiedzieć, kim są koledzy twojego dziecka, co robią, kiedy się razem spotykają i czy młodsze dzieci są pod opieką dorosłych.
Badania wykazują, że to rodzice mają największy wpływ na decyzje dziecka dotyczące picia alkoholu.
Kontroluj spożywanie alkoholu w domu.
Rodzice powinni mieć kontrolę nad alkoholem przechowywanym w domu i ograniczyć do niego dostęp dziecku. Większość nieletnich spożywających alkohol twierdzi, że ma do niego dostęp dzięki dorosłym, często we własnym domu lub w domu kolegi lub koleżanki.
Z drugiej strony takie nastawienie sugeruje, że nastolatek to potencjalny alkoholik. Warto być uważnym na ilości alkoholu przechowywanego w domu, ale nadmierna kontrola dziecka może przynieść skutek odwrotny - dziecko wycofa się i będzie unikać ujawniania swoich trudności, dylematów czy kłopotów, również w kontekście rówieśników i potencjalnej roli alkoholu w kontaktach z nimi. Ważniejsza od regularnego kontrolowania ilości alkoholu w barku jest uważność na stan dziecka.
Bądź uważny na niepokojące sygnały:
Są sytuacje, których nie wolno bagatelizować. Masz prawo się zaniepokoić, gdy zauważysz u dziecka kilka z poniższych objawów równocześnie:
- Oddala się od ciebie, staje się obce, mimo, że wcześniej byliście blisko
- Niechętnie podejmuje rozmowy i unika kontaktu, masz wrażenie, że kłamie
- Zaczyna mieć kłopoty z nauką, wagaruje
- Spada jego zainteresowanie zajęciami, które poprzednio sprawiały mu przyjemność
- Wraca póżno do domu i stara się wtedy unikać kontaktu
- Zwiększenie poziomu frustracji i stresu oraz częste zmiany nastroju
- Zmienia zwyczaje związane ze snem i jedzeniem
- Zaniedbuje wygląd
- Ma nowych znajomych, których nie chce zapraszać do domu
- Zapach alkoholu
- Kwestionuje szkodliwość alkoholu i reaguje rozdrażnieniem na próby podjęcia tego tematu
Tego typu sygnały ostrzegawcze mogą wskazywać nie tylko na picie alkoholu, ale także na zażywanie narkotyków.
Poznaj kolegów swojego dziecka.
Czy wiadomo o nich, że piją? Wielu nastolatków uzyskuje dostęp do alkoholu dzięki swoim kolegom, ale nie wszyscy młodzi ludzie piją. Twoje dziecko, jak również jego koledzy lub koleżanki, może podjąć decyzję, że nie będzie piło, lub wybrać towarzystwo takich osób, które też nie piją. Możesz nawiązać kontakt z rodzicami kolegów swojego dziecka i omówić z nimi kwestię spożywania alkoholu przez nieletnich, dzięki czemu dowiesz się, czy kierujecie się w tych sprawach podobnymi zasadami. Można również wspólnie z nimi ustalić, że dzieci nie będą miały dostępu do alkoholu w domu, w którym akurat przebywają i że przyjęcia urządzane bez obecności dorosłych nie są dopuszczalne. Będąc w kontakcie z grupą rodziców nie akceptujących spożywania alkoholu przez nieletnich możesz mieć pewność, że twoje dziecko przebywa w towarzystwie kolegów, którzy w tej kwestii słyszą od rodziców klarowne i konsekwentnie powtarzane informacje.
Bądź w kontakcie z grupą rodziców.
Znając rodziców kolegów swoich dzieci, możesz się z nimi kontaktować, wymieniać uwagi, prosić o radę i współpracować w kwestii skutecznych metod dotyczących ograniczania dostępu do alkoholu i jego spożywania przez nieletnich. Kontakt z grupą rodziców, z którymi możesz się wymieniać doświadczeniami w kwestii trudów wychowywania nastoletnich dzieci, może być pomocny nie tylko dla ciebie osobiście, ale przyczyni się również do podjęcia wspólnego wysiłku mającego na celu ograniczenie spożywania alkoholu przez nieletnich.
Znając rodziców kolegów swoich dzieci, możesz się z nimi kontaktować i wymieniać uwagi...
Przygotuj się na specjalne uroczystości.
Wakacje lub uroczystości rodzinne, takie jak np. śluby, stanowią specjalne wyzwanie. Zaplanuj wcześniej, jaki sposób postępowania przyjmiesz w stosunku do swoich dzieci. Wyjaśnij im swoje stanowisko oraz powody podjęcia takiej decyzji. Pamiętaj, że nawet podczas specjalnych uroczystości podawanie alkoholu nieletnim jest nielegalne.
Ustal jasno zasady dotyczące alkoholu.
Rodzice nie powinni umożliwiać nieletnim dostępu do alkoholu, gdyż jest to niezgodne z prawem. Badania przekonują, że łatwy dostęp do alkoholu w domu prowadzi do zwiększonej częstotliwości picia i nadmiernego spożywania alkoholu. Wielu rodziców uważa, że picie alkoholu w domu stanowi bezpieczną alternatywę, ale tak nie jest. W dodatku niektórzy rodzice sądzą, że ich dzieci bardziej się wtedy przed nimi otworzą, uznają, że są "na luzie" i dlatego okażą im większe zaufanie. Ważniejsze jednak od ograniczania dostępu do alkoholu czy też budowania "kumpelskiej" relacji z dzieckiem jest ustalenie jasnych zasad. Nie da się wychować nastolatka bez stawiania mu pewnych ograniczeń. Wyznaczanie tych granic jest trudne, ale bardzo potrzebne. Młody człowiek musi wiedzieć na co się zgadzamy, a na co nie. Kiedy będzie się buntował i próbował przekraczać te ustalenia, wtedy powinien dowiadywać się jakie są konsekwencje tych zachowań. Pozostawianie dziecku zbyt dużej wolności najczęściej nie sprawdza się.
Rozmawiaj z całą rodziną.
W rodzinach, gdzie jest kilkoro dzieci, niektóre z nich mogą być niepełnoletnie, podczas gdy inne mogą już w sposób pełnoprawny spożywać alkohol. Rodzice powinni otwarcie rozmawiać z wszystkimi dziećmi. Przypominaj dorosłym dzieciom, że są one wzorem do naśladowania dla swojego młodszego rodzeństwa. Wciąż powtarzaj im zasady: rodzeństwo, które może już legalnie spożywać alkohol, nie może umożliwiać dostępu do alkoholu swoim nieletnim braciom lub siostrom lub komukolwiek innemu, kto nie osiągnął pełnoletniości.
W życiu młodego człowieka dużą rolę odgrywają także ciocie, wujkowie i inni dorośli. Omawiaj kwestię dostępu do alkoholu z każdym dorosłym, mającym wpływ na życie twojego dziecka. Zaznacz, że twojemu nieletniemu dziecku nie można podawać alkoholu, niezależnie od tego, czy jest ono pod ich bezpośrednią opieką czy też nie. Nie zakładaj, że dorosły "zachowa się właściwie", kiedy nastolatek poprosi go o alkohol.
|